Qərbi Azərbaycan İcması
Əziz Ələkbərli,
Milli Məclisin deputatı,
Qərbi Azərbaycan İcması
İdarə Heyətinin sədri
Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin noyabrın 8-də Şuşada Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla birgə mətbuata bəyanatında səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinə yalnız qardaşlıq prizmasından deyil, gələcəyin siyasi və iqtisadi reallıqları baxımından yanaşmağın vacibliyini göstərdi. Dövlət başçısının çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri bu münasibətlərin konkret əməkdaşlıq istiqamətləri və regional perspektivlərlə bağlı olması idi.
Cənab Prezident İlham Əliyev siyasi və iqtisadi əlaqələr, investisiyalar, enerji layihələri, nəqliyyat dəhlizləri və Zəngəzur dəhlizi məsələlərinin geniş müzakirə olunduğunu bildirdi. Bu istiqamətlərin hər biri iki ölkənin gələcək inkişafı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki Azərbaycan və Türkiyə arasındakı əməkdaşlıq artıq yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində qalmır, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən geniş coğrafiyanın iqtisadi və nəqliyyat mənzərəsinə təsir göstərir.
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, enerji resursları, nəqliyyat infrastrukturu və Türkiyənin sənaye, iqtisadiyyat və beynəlxalq logistika imkanları bir-birini tamamlayan potensial yaradır. Bu imkanların əlaqələndirilməsi ölkələrimizin beynəlxalq iqtisadi sistemdə mövqelərini möhkəmləndirə, yeni investisiya layihələrinə və ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə şərait yarada bilər.
Enerji əməkdaşlığı bu strateji tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir. Azərbaycan enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çatdırılmasında Türkiyə ilə qurduğu əməkdaşlıqdan mühüm imkanlar əldə edib. Bu tərəfdaşlıq enerji təhlükəsizliyi baxımından da əhəmiyyətlidir. Dünyada enerji marşrutları və təchizat mənbələri ətrafında rəqabətin gücləndiyi bir dövrdə Bakı ilə Ankaranın əməkdaşlığı daha geniş coğrafiyanın maraqlarına toxunur.
Nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq isə gələcəyin əsas geoiqtisadi istiqamətlərindən biridir. Orta Dəhlizin inkişafı, Xəzər üzərindən daşımaların genişləndirilməsi, dəmir yolu və avtomobil yollarının əlaqələndirilməsi Azərbaycanı mühüm tranzit mərkəzlərindən birinə çevirir. Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı perspektivlər də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Həmin bağlantının reallaşması regionda yeni iqtisadi və logistika imkanları yarada, Azərbaycanın əsas ərazisi ilə Naxçıvan arasında nəqliyyat əlaqələrinin inkişafına və Türkiyə ilə birbaşa bağlantıların genişlənməsinə şərait yarada bilər.
Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışında Türkiyənin iqtisadi və siyasi gücünə verdiyi qiymət də bu kontekstdə diqqətəlayiqdir. Dövlət başçısı Türkiyənin güclü iqtisadiyyatının, böyük sənaye potensialının və beynəlxalq siyasi nüfuzunun Azərbaycan üçün sevindirici olduğunu vurğuladı. Bu fikir qarşılıqlı inkişaf fəlsəfəsini ifadə edir: Türkiyənin güclənməsi Azərbaycanın imkanlarını artırır, Azərbaycanın siyasi və iqtisadi mövqelərinin möhkəmlənməsi isə Türkiyənin regiondakı əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir.
Bununla yanaşı, Azərbaycan–Türkiyə müttəfiqliyinin mühüm istiqamətlərindən biri təhlükəsizlikdir. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, iki ölkənin birliyi geniş coğrafiyada sabitlik, əməkdaşlıq və təhlükəsizlik amilidir. Bu, xüsusilə Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallıqların formalaşdığı, sülh prosesinin və regional nəqliyyat əlaqələrinin gələcəyinin müzakirə olunduğu bir vaxtda mühüm məna daşıyır.
Azərbaycanın Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması və sülh sazişinin imzalanması istiqamətində mövqeyi də bu regional gündəliyin tərkib hissəsidir. Prezident İlham Əliyev sülh prosesində əldə olunmuş nəticələrə toxunaraq, paraflanmış sənədin hələ imzalanmadığını xatırlatdı. Bu, Azərbaycanın regionda davamlı sülh və əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına dair gözləntilərini bir daha gündəmə gətirdi.
Bu gün Bakı ilə Ankara arasında qurulan münasibətlərin gücü yalnız səsləndirilən bəyanatlarla deyil, həyata keçirilən layihələr, yaradılan iqtisadi imkanlar və qarşılıqlı etimadla ölçülür. Şuşadan verilən mesaj göstərdi ki, Azərbaycan–Türkiyə müttəfiqliyinin əsas hədəfi təkcə mövcud birliyi qorumaq deyil, bu birliyi gələcəyin siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik reallıqlarına çevirməkdir.